Artikel gemaakt door Bouweenpc.nlTuniq, een dochterbedrijf van Sunbeamtech heeft met hun TX-2 koelpasta al diverse awards in de wacht gesleept van verschillende reviewsites en wilde in eerste instantie ook op Bouweenpc.nl een gokje wagen. Na het ontvangen van de koelpasta zijn we tot inkeer gekomen en hebben we besloten dat we dit product niet op zichzelf gaan reviewen maar een interessant artikel over koelpasta gaan uitbrengen wat uitleg geeft over koelpasta, een paar vergelijkingen tussen de verschillende koelpasta’s die nu op de markt zijn toont en een handige handleiding bevat.
Achtergrondinformatie over koelpasta
Iedereen die een beetje hardwarefreak of overclocker is, weet zo uit zijn hoofd de temperatuur op te noemen van zijn processor. Over de jaren heen is de temperatuur van de processor een steeds groter aandachtspunt geworden. Jaren geleden toen we nog niet hadden gehoord van een AMD X2 of een Intel Core 2 Duo, maar toen we het nog moesten doen met de allereerste Pentium van Intel was het voldoende om deze te koelen door er een stuk aluminium aan te bevestigen.
Aangezien de snelheden van processoren altijd maar omhoog gaan en dus ook de warmte omhooggaat werd er geëxperimenteerd met allerlei manieren om te koelen, maar altijd bleef zich hetzelfde probleem voordoen bij de mannen van Intel. Noch het koeloppervlak van de heatsink noch de processor zelf was een volledig vlak oppervlak.
Hierdoor komen er kleine luchtspleten of luchtgaten tussen de heatsink en de processor en aangezien lucht een hoge thermische weerstand heeft zal dit de warmteoverdracht niet ten goede komen (Lees: de processor zal hierdoor warmer worden). Denk bijvoorbeeld aan dubbele beglazing, hier zit expres lucht tussen beide glazen platen om de warmte zo goed mogelijk vast te houden, enkel wil je bij de koeling van je processor juist het omgekeerde.
Daarom had Intel hier een oplossing voor gevonden; het gebruik van zogenaamde “thermal pads” dat is een soort voorgemaakt laagje koelpasta wat Intel standaard op al haar boxed heatsinks plakt als vervanging van koelpasta. Nu zul je je afvragen “maar het is toch ook een laag koelpasta” Klopt, maar dit is echt een laagje wat je er daadwerkelijk af kan halen zonder een rotzooi te maken, het is namelijk niet vloeibaar terwijl koelpasta dat wel is. De onderstaande afbeelding zal duidelijk maken wat een thermal pad is.
Al was het al bekend dat het beter kon; namelijk met koelpasta. Koelpasta is vloeibaar en zal dus beter in alle kleine luchtspelen gaan waar de thermal pad niet komt. Maar belangrijker zijn de thermische eigenschappen van de koelpasta. Omdat koelpasta gemaakt is van andere soorten stoffen zal deze beter thermische eigenschappen hebben dan een normale thermal pad. Meestal is koelpasta gemaakt van ceramisch geëmulgeerd metaal in synthetisch olie of vet, meestal silicone. Op deze stoffen komen we later terug. Eerst een antwoord op de vraag waarom Intel dan nog steeds thermal pads gebruikt in plaats van koelpasta. Koelpasta kan niet van tevoren worden bevestigd door Intel en een thermal pad wel. Ook het gebruikersgemak van een thermal pad speelt een grote rol, de thermal pad heeft namelijk precies de goede dikte die nodig is om een zo efficiënt mogelijke warmteoverdracht te bekokstoven. Als men koelpasta gebruikt kan men een te dikke of te dunne laag smeren waardoor de temperaturen alsnog zullen stijgen.
Okee; we zijn er dus over uit; zodra je een nieuwe processor koopt is het eerste wat je doet de thermal pad eraf halen en er koelpasta opsmeren.
Maar welke ga je er dan opsmeren? Er is niet 1 soort koelpasta, verschillende bedrijven bieden koelpasta aan met verschillende formules. Artic Silver heeft bijvoorbeeld koelpasta waarin zilvercomponenten zitten maar ook koelpasta waar siliconencomponenten in zitten. Tuniq gebruikt bij hun TX-2 als component silicone.
Scheelt dat dan zoveel? Op papier scheelt het in ieder geval wel. De warmtegeleiding van silicone koelpasta zoals die van Tuniq is 4,5W/mK terwijl die van Artic Silver 9W/mK is. In de praktijk gaat het verschil echter niet diezelfde factor verschil aannemen, maar het verschil kan wellicht enkele graden zijn, we zullen dat zien aan de hand van onze vergelijkingstest.
Om de koelingscapaciteiten van de verschillende pasta’s te testen in de praktijk hebben we een paar soorten opgestuurd gekregen van zowel Noctua als Tuniq. Artic Silver 5 hadden we nog in huis liggen.
De Tuniq TX-2 koelpasta is een koelpasta op basis van Silicone. Persoonlijk zijn we altijd fan van koelpasta op basis van zilvercomponenten omdat hier in het verleden de beste testresultaten mee gehaald zijn. De Tuniq TX-2 is volgens Tuniq beter uit te smeren dan TX-1, en daarom leveren ze op dit moment ook nog enkel de TX-2 versie. Tuniq TX-2 is verkrijgbaar in een tube van 3.5g zoals de meeste andere tubes koelpasta en kost ongeveer €6,50. Helaas is de Tuniq TX-2 slechts in 3 winkels in heel europa te verkrijgen die zich notabene in Engeland, Polen en Spanje bevinden. De TX-2 zit in een “What you see is what you get” verpakking waarop aan de bovenkant enkele specificities staan waar je weinig aan hebt. Zaken als viscositeit en specifieke zwaartekracht/massa zijn vermeld.
Noctua kennen wij al langer door onze reviews. Geen enkel product van hun was tot nu toe als slecht ervaren. Al verschillende keren hebben we van Noctua hun NT-H1 koelpasta gekregen maar die hebben we nog nooit gebruikt, tijd om die eens te gaan gebruiken dus! Zoals we ondertussen gewend zijn van Noctua zit de NT-H1 koelpasta in een echte Noctua verpakking; veel te groot, voorzien van Noctua kleuren en aan de achterkant een boel aan specificaties en uitleg. Wel fijn is hierbij dat er een kleine handleiding bij zit hoe je de koelpasta moet smeren, al zou je wel verwachten dat iemand die koelpasta bestelt dit wel weet. Ook in de Noctua NT-H1 zit 3.5g koelpasta, sterker nog, de tube is exact dezelfde als Tuniq gebruikt. De Noctua NT-H1 tube is verkrijgbaar voor de prijs van €7.50,- en is verkrijgbaar in verschillende winkels in Nederland en België. Noctua claimt ook dat de NT-H1 sub-zero kan gaan en dus ook gebruikt kan worden bij compressor, droogijs en vloeibare stikstof koeling.
Artic Silver is wel de meeste bekende koelpasta en daarom hebben we ook Artic Silver 5 in huis gehaald. Artic Silver 5 bestaat zoals de naam ook al verklapt uit een zilvercomponent, zilver is namelijk een erg goede geleider, enkel goud en diamant geleiden beter dan zilver. Artic Silver 5 is verkrijgbaar in een 3,5g tube en een 12g tube. De 3.5g tube kost ongeveer €4.00,- en de 12g tube tussen de €13.00,en de €14,- Daarmee is de Artic Silver 5 tube van 3.5g de goedkoopste van de drie en komt zonder een verpakking.
Natuurlijk zijn dit niet de enige tubes koelpasta die op de markt zijn, ook OCZ heeft bijvoorbeeld 2 soorten koelpasta; OCZ Ultra 5+ Silver Thermal Compound en OCZ Freeze Extreme Thermal Conductivity Compound. Een andere grote bekende is Artic Cooling met hun MX-2 koelpasta verkrijgbaar in zowel 4g als 30g tubes.
Vergelijking koelpasta’s
Okee, nu hebben we uitleg gegeven over koelpasta’s, jullie laten zien welke wij hebben en welke er allemaal zijn; dus is het tijd om te testen! Elke koelpasta testen we twee keer om zeker te zijn dat we niet een te dunne of dikke laag hebben gesmeerd. We meten de temperatuur digitaal uit nadat we 1 uur lang de processor onder 100% load hebben gedraait met Prime95 én SuperPi32M tegelijk draaiende.
We zorgen dat we bij het smeren van de verschillende koelpasta’s elke keer ongeveer dezelfde hoeveelheid opsmeren en de processor helemaal bedekken met de pasta. Alle tests zijn gedraaid op dezelfde dag, met dezelfde binnentemperatuur, dezelfde hoeveelheid stof in de computer en met dezelfde processor koeler; namelijk de Scythe Samurai-Z die we eerder hebben gereviewed.
Zoals we hadden verwacht is het verschil tussen de thermal pad van Intel en de verschillende koelpasta’s enorm. Uiteraard, deze temperatuur is niet hoog en we hoeven ons dus geen zorgen te maken. Voor de gemiddelde gebruiker zal deze temperatuur of zelfs nog de helft erbovenop niks uitmaken, maar voor slechts een paar euro kan deze temperatuur drastisch dalen. Voor overclockers en fanatieke gamers is het uiteraard wel belangrijk en daarom ook aangeraden om altijd de thermal pad meteen te verwijderen en er goede koelpasta op te doen. Tussen de koelpasta’s zien we weinig verschil, de Tuniq TX-2 bereikte bij onze eerste installatie als enige 44 °C maar bij de tweede installatie zakte dit al naar 43,5°C waar ook de Noctua NT-H1 zich bevind. Artic Silver blijft gedurende beide tests hetzelfde met 43°C en is wat dat betreft de winnaar, maar een groot verschil is het niet.
Aan deze roundup kunnen we niet één beoordeling plaatsen dus geven we voor de 3 koelpasta’s maar afzonderlijk een beoordeling gebaseerd op de prestaties en de prijs:
Leuk, nu weten we dus alles overkoelpasta behalve hoe we het nou precies moeten installeren! Geen nood, daar hebben we ook aan gedacht. Een lid van ons forum, Koradhil heeft destijds op het forum een kleine handleiding gepost hiervoor en van Koradhil mochten we die ook op de frontpage publiceren. Om de oude thermal pad te verwijderen en de nieuwe koelpasta te plaatsen gebruiken we een creditcard of ander uitsmeerhulpje, een beetje toiletpapier en wasbenzine, thinner of nagellakremover.
Op de onderstaande foto is duidelijk de thermalpad van de boxed koeler van Intel te zien. Deze is simpelweg te verwijderen door een stukje toiletpapier nat te maken met wasbenzine, thinner of nagellakremover en er hard over te wrijven.
Sommige thermal pads komen gemakkelijk los en sommige niet. Dat ligt puur aan de samenstelling van de thermal pad en wij hadden er een in ons voorbeeld die gemakkelijk te verwijderen was met wasbenzine.
Als je dit artikel leest voordat je je computer in elkaar gaat zetten dan zit er nog geen thermal pad of resten van oude koelpasta op je processor, maar als je al een tijdje die boxed koeler erop hebt zitten dan zitten er gegarandeerd ook nog resten op je processor zelf. Ook deze maken we dus schoon met een stukje toiletpapier en wasbenzine, thinner of nagellakremover.
Als je alles hebt schoongemaakt pak je voor de zekerheid nog een beetje toiletpapier met wasbenzine, thinner of nagellakremover en wrijf je nog zachtjes overal overheen en laat je de wasbenzine, thinner of nagellakremover verdampen.
Nu is het tijd om de koelpasta aan de processor te brengen. Op vrijwel alle sites lees je dat je ongeveer koelpasta ter grootte van een kleine rijstkorrel moet aanbrengen. Dit is onzin. Een rijstkorrel is veel te weinig om de complete processor met een gelijke laag te bedekken. Een grootte van 3 rijstkorrels zou dus een meer correcte grootte zijn. Het beste is zelfs om dit een beetje verspreid te doen zodat je de koelpasta makkelijker kan uitwrijven.
Dit uitwrijven doe je overigens met die creditcard die we hebben opgenoemd bij de onderdelen. Je kan ook iets anders gebruiken maar een oude creditcard of iets dergelijks heeft iemand altijd wel in huis en het smeert gemakkelijk uit.
Na een tijdje krijg je het volgende resultaat en is de processor koeler klaar om weer op de processor te gaan. Kijk voor de zekerheid nog een laatste keer of je de pasta goed hebt uitgewreven en bevestig de koeler zoals het moet.
Artikel gemaakt door Bouweenpc.nl
Auteur
