alles over plexiglas deel 2

Artikel gemaakt door Bouweenpc.nl

Boren in plexiglas is niet echt moeilijk. Dingen waar je op moet letten:
-Gebruik altijd een boortje voor metaal.
-Te scherpe professionele boortjes zijn niet aan te raden. Gewone boortjes van de plaatselijke bouwmarkt zijn echter prima.
-Boor rustig en laat de boor het werk doen. Ga niet hard staan drukken want dan breekt het laatste stukje eruit wat lelijke randen geeft.
-Voorkom doorschietingen van je handboormachine. Een goede oplossing hiervoor is om een plankje hout onder het plexiglas te leggen. Hierdoor schiet je niet door wat er bijvoorbeeld voor zou kunnen zorgen dat je hard op het plexiglas ramt waardoor het in het ergste geval breekt.
-Als je het idee hebt de boor niet op de juiste plek te kunnen krijgen zou je met een centerpons een "deukje" in het plexiglas kunnen slaan waar het boortje zichzelf in richt. Sla niet te hard en 1 tik is genoeg. Hierdoor schuift je boortje niet weg.
-Boor grotere gaten (boven de 10mm) geleidelijk. Dus eerst 10, 12, 14 enz. tot de maat die je hebben moet. Een handig boortje hiervoor is een stappenboor. Dit is een boor waarop verschillende maten in oplopende stappen zitten. Enige nadeel is dat deze dingen vaak aardig duur zijn.
-Om met speedboren in plexiglas te boren raden we niet aan. Deze kunnen een zeer lelijk resultaat doordat het laatste stuk er vaak snel uitbreekt. Al wil je toch een speedboor gebruiken, moet je direct met de juiste maat in het plexiglas boren. Geleidelijk is dit namelijk niet mogelijk.
-Echt grote gaten kan je met gatenzagen boren. Gatenzagen voor hout voldoen.
-Laat je boormachine niet op zijn maximale snelheid lopen. Beter rustig boren dan snel.
-Een kolomboormachine is zeer handig bij het boren van plexiglas omdat je veel beter de kracht die je op het plexiglas zet kan regelen, wat lelijk doorgeschoten gaten voorkomt.

Een aantal geboorde gaten met verschillende boren en boormachines. De onderste rij is geheel geboord met een kolomboormachine, de bovenste rij is geboord met een handboormachine zonder ondersteunend plankje. Gebruikte boren v.l.n.r.: metaalboortje, houtboortje, speedboor, stappenboor.

Schroefdraad tappen is het maken van een schroefdraad in een kleiner voorgeboord gaatje. Op deze manier kan je door middel van een boutje de plaat waarin getapt is vastzetten op iets anders. Dit kan natuurlijk ook met plexiglas, maar daarbij moet je rekening houden met het volgende:
-Plexiglas is niet zo heel sterk, daarom is het beter om minimaal een m3 schroefdraad, maar liever m4 schroefdraad te tappen.
-Voordat je gaat tappen moet je natuurlijk eerst een kleiner gat hebben geboord. Zodra je het gat op dezelfde maat boort als de maat waarop je wilt gaan tappen heb je een probleem. De maten waarop je moet voorboren:
m3: 2,5 mm
m4: 3.2 mm
m6: 5,0 mm
m8: 6,8 mm
m10: 8,5 mm

Er bestaan 2 soorten tappen: handtappen (links) en machinetappen.(rechts)

-Handtappen: het woord zegt het al, je tapt met de hand. Hiervoor heb je nog een tapkruk (midden) of een wringijzer nodig. Dit is een ding waar je het tapje inzet zodat je de tap makkelijk kan ronddraaien. Bij geld te kort zou je dit eventueel met een combinatie tang of iets dergelijks kunnen doen maar echt goed is dat ook niet. Bij het tappen moet je de tapkruk / wringijzer zo recht mogelijk houden! Een bepaalde maat handtap bestaat eigenlijk uit 3 verschillende tappen. De minst groffe, de groffere en de grofste. Meestal respectievelijk, 1 ring, 2 ring en geen ring. Bij het tappen met de hand moet je dus eerst met de minst groffe, de groffere en als laatste met de grofste tappen. In plexiglas kan je ook wel direct met de groffere en dan de grofste gaan omdat plexiglas niet zo hard is.
-Machinetappen: het woord zegt het hier eigenlijk ook al, je tapt met een machine. In ons geval is dit een simpele handboormachine. Je kunt elke boormachine gebruiken zolang hij maar links en rechts kan draaien. Bij een machinetap heb je maar 1 tap nodig om een bepaalde maat schroefdraad te tappen. Je hoeft dus ook maar 1 x te tappen. Bij het tappen moet je heel rustig de tap zijn werk laten doen en de boormachine langzaam laten draaien en zo recht mogelijk houden. Ga niet hard duwen want dat gaat ten koste van je schroefdraad. Als je het hele gat hebt getapt kan je de draairichting van je boormachine de andere kant opzetten en rustig de tap eruit draaien. Ook hierbij niet hard gaan trekken, gewoon de tap het werk laten doen.

Twee plaatjes aanelkaar gemonteerd met behulp van een boutje welke in het getapte groene plaatje is gedraaid.

Het buigen van plexiglas kan op verschillende manieren afhankelijk van de tools die je tot je beschikking hebt. en van welke vorm het moet worden. Bij alle besproken manieren van buigen is het van belang dat je altijd ergens overheen buigt. Bij een hoek van 90 graden is deze "mal" eenvoudig te realiseren door het gebruik van een niet al te scherpe tafelrand. Als je een stuk plexiglas onder een andere hoek gebogen moet hebben is het zeer aan te raden om in het geval dat je geen speciale plexibuigbank hebt een mal te maken van de juiste hoek waarover je het gehele stuk plexiglas buigt op de lijn. Hierdoor krijg je een rechte en gelijke lijn. Als eerste behandelen we het buigen van plexiglas met behulp van een heating-gun. Deze zelfde technieken kunnen overigens ook gebruikt worden bij andere richtbare hittebronnen, zoals bijvoorbeeld een gasbrander.

Buigen van plexiglas met behulp van een heating-gun
Je kunt met een heating-gun buigen onder alle gewenste hoeken en alle gewenste radiussen van die hoeken. Het belangrijkste hierbij is dat je een mal hebt om over te buigen. Denk hierbij aan een tafelrand of een pijp (als je een grotere radius wilt.) Een heating-gun heeft het grote nadeel dat je niet goed gericht kan verhitten. Hierdoor raken de buigingen vaak snel ongelijk of buigen ze te ver door. Een voor de hand liggende oplossing hiervoor is om de stukken plexiglas die je niet verhit wilt hebben af te schermen tijdens het verhitten. Dit kan o.a. door een workmate op de juiste afstand in te stellen en door het opengedraaide "gat" te gaan verhitten. Hierbij houdt je het stukje plexiglas natuurlijk aan de onderkant en verhit je van boven af. Draai hierbij het plaatje plexiglas zo nu en dan om, zodat beide kanten verhit worden. Zodra het plexiglas een beetje gaat hangen is het heet genoeg om te buigen.

-Scherpe hoek: Als voorbeeld houden we het in eerste instantie makkelijk en gaan we een stuk plexiglas buigen onder een hoek van 90 graden.

Te gebruiken: heating-gun, tafelrand, hoekprofiel om aan te drukken en het plexiglas zelf.

Probeer zo goed mogelijk op de aangegeven lijn te verhitten en probeer hem ook zo goed mogelijk op die tafelrand te buigen. De tafelrand moet overigens een afgeronde rand zijn, als de tafelrand te "scherp" is buigt het plexiglas vaak snel te ver door en wordt de hoek kleiner dan gewenst. Helaas is het erg moeilijk om met de heating-gun op precies de juiste plek te verhitten en dus ook op precies de juiste plek te buigen. Neem voor zover dat kan altijd extra ruimte zodat je de stukken die te lang zijn geworden doordat niet op de juiste plek is gebogen er gewoon weer af gezaagd kunnen worden op de juiste lengte.

-Flauwe hoek: Naast het buigen van een scherpe hoek kan je met de heating-gun juist ook flauwe hoeken buigen. Ook hierbij is het weer van groot belang dat je ergens overheen buigt. Op deze manier kan je overigens ook proberen tot een bepaalde gewenste hoek (aantal graden, ongelijk aan rechte hoek) te buigen, probeer daarbij wel zo goed mogelijk uit te meten tot hoever je moet buigen. Als je te ver buigt is dit moeilijk te herstellen met de heating-gun omdat je niet precies op de juiste plek kan verhitten. De benodigdheden:

Te gebruiken: heating-gun, pijp of iets dergelijks, handschoenen en het plexiglas zelf.

Zet op de pijp waarover je heen buigt een lijn in de lengte, zoals op de foto, waarvan je zeker weet dat ie recht staat. Doe het zelfde bij het te buigen plexiglas. Zorg ervoor dat bij het buigen over de pijp de lijn van het plexiglas op de lijn van de pijp blijft. Zo weet je zeker dat de boel recht wordt gebogen. Eventueel zou je nog meer maatregelen kunnen nemen om ervoor te zorgen dat je het plexiglas recht buigt. Druk het plexiglas, met je handschoenen tegen de hitte aan, goed op de pijp. Houdt het een tijdje zo vast zodat het plexiglas kan afkoelen.

Buigen van plexiglas met een plexibuigbank.
Uitgaande dat de mensen die een dergelijk apparaat in huis hebben wel zullen weten hoe een dergelijk apparaat werkt, behoeft de plexibuigbank weinig uitleg. Even voor de mensen die nog nooit van een zgn. plexibuigbank hebben gehoord.

Onze plexibuigbank. Meestal zijn ze iets kleiner dan deze.

Dit is dus een plexibuigbank. Hij bestaat simpelweg uit een gloeiende snaar welke een stuk plexiglas op precies de gewenste lijn kan verhitten. Hierdoor krijg je vanzelf een rechte buiglijn welke je onder elke hoek kan buigen die je wilt. Overigens is het alleen mogelijk om een scherpe hoek te maken. De plexibuigbank verhit namelijk niet een groot genoeg stuk om echt flauwe bochten te kunnen maken zoals met de heating-gun wel mogelijk was. Helaas is gebleken dat dergelijke apparaten erg duur zijn.
Een plexibuigbank valt ook zelf te maken. Op het internet zijn hier en daar tutorials te vinden om zelf zo'n ding te maken. Het zal wat moeite kosten, maar het is ook zeker die moeite waard wegens de verbeterde precisie die je in je buigstukken kunt maken.

Randjes polijsten
Nadat de randjes van het plexiglas in zijn geheel zijn afgewerkt volgens het onderdeel “Plexiglas afwerken,” kan het plexiglas nog netter worden afgewerkt, namelijk door de randjes te polijsten. Voordat we dat kunnen doen moeten eerst de randjes opgeschuurd worden tot een hogere korrel. Wij zelf nemen altijd de volgende stappen: korrel 80 (voor het afvlakken), korrel 400, korrel 1000. Als alle randen zijn opgeschuurd tot korrel 1000 kan je overgaan tot de volgende stap van het polijsten: insmeren met schuurmiddel, waarna overgegaan wordt op tandpasta.

Polijsten met behulp van schuurpapier, schuurmiddel en tandpasta.

Naast het gebruik van de "goedkopere" methode met schuurmiddel en tandpasta kan je er ook voor kiezen om te polijsten met polijstpasta en een polijstschijfje. De dremel is hier weer zeer geschikt voor. Ook hierbij dien je eerst op te schuren tot korrel 1000 waarna je dus met de dremel verder kan polijsten. De dremel dient hiervoor op ongeveer 15.000 toeren te draaien. Van groot belang is dat je niet te veel druk geeft en het plexiglas niet te warm laat lopen. Als dat wel gebeurt krijg je slecht gepolijste randjes, met mogelijk lelijk zwarte vlekken.

Polijsten met behulp van een polijstschijfje en polijstpasta van de dremel.

Bekraste oppervlakten polijsten
Soms wilt het bij het bewerken van plexiglas toch nog wel eens mis gaan en komt je stukje plexiglas vol met krasjes te zitten, of zat het plexiglas al vol krassen bij aankoop. Afhankelijk van de diepte van die krassen vallen deze krassen er nog wel uit te polijsten. Er zijn verschillende middeltjes op de markt waarmee het volgens "onbekende" bronnen zou kunnen: zilverpoets, koperpoets, Commandant (4 of 5), Displex (kleinere oppervlakten) en er zijn nog wel wat middeltjes op de markt. Probeer met een van deze middeltjes in combinatie met een katoenen doek de krasjes eruit te polijsten. Ga dit niet proberen met bijvoorbeeld die polijstschijfjes voor de dremel of andere polijstschijven / polijstmachines want deze zijn simpelweg te grof voor plexiglas.
In het geval dat de krassen toch wat dieper zijn en er niet uitwillen met alleen een van de bovengenoemde middeltjes is het noodzakelijk om met schuurpapier te gaan werken. Begin met ongeveer korrel 400 / 600 en werk op tot korrel 1500 / 2000. Dergelijk schuurpapier is o.a. te vinden bij de professionele verf / auto zaak. Dit schuurpapier dient waterproof te zijn, schuur het plexiglas dan dus ook op met behulp van water. Schuur door totdat je het idee hebt dat de kras er zo goed als uit is. Hierna kan je overgaan tot een van de eerder genoemde middeltjes in combinatie met een katoenen doek. Overigens moeten we er wel bij vermelden dat wij deze technieken niet zelf hebben kunnen uitproberen omdat we daar de spullen niet voor in huis hadden.

Frosten is het mat maken van een stukje plexiglas. Dit kan verschillende voordelen hebben:
-Betere licht verdeling.
-Ondoorzichtig maken van plexiglas om bijvoorbeeld bepaalde dingen achter te verstoppen.

Links een stukje ongefrost plexiglas, rechts een stukje gefrost plexiglas met een betere licht verdeling.

Met schuurpapier
Frosten kan op meerdere manieren. De meest voor de hand liggende manier is met schuurpapier. Het is hier alleen wel van groot belang dat je ervoor zorgt dat je op een onregelmatig patroon schuurt. Anders wordt het gefroste niet mooi egaal. Wij zelf gebruiken vaak korrel 400 schuurpapier welke we op de glasplaat leggen waarna we beginnen met schuren. Grotere oppervlakten zou je ook met de schuurmachine kunnen proberen te schuren (geen bandschuurmachine) waarbij je ook weer rekening moet houden om een onregelmatig patroon aan te houden.

Met aceton
Een tweede optie om plexiglas mee te frosten is met behulp van aceton. Aceton is een redelijk agressief stofje dat het oppervlak van het plexiglas aantast. Door simpelweg het plexiglas goed in te smeren met aceton en dit er in een geringe tijd ook weer van af te spoelen kan je een mooi gefrost oppervlak verkrijgen. Dit vergt wel enige oefening voor het gebruik op het echte werkstuk. Gebruik voor het insmeren een stevige doek en beschermende handschoenen. Met aceton vallen ook moeilijkere (maar kleinere) vormen te frosten, door de vorm voor een korte duur in een bakje met aceton te leggen. Het is aan te raden om het plexiglas gelijk goed af te spoelen met water om de boel een beetje te neutraliseren. Ook is het van belang dat je het gefroste stukje plexiglas niet aanraakt op het oppervlak, maar hem bij de zijkanten optilt. Al raak je het oppervlak wel aan dan komen er vingerafdrukken in je plexiglas te staan, wat je natuurlijk niet wilt.

Frosten via de dompelmethode in aceton

Artikel gemaakt door Bouweenpc.nl